![\"\"](\"https:\/\/truestory24.pl.ua\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pexels-photo-25715.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nZbigniew Kurowski, sze\u015b\u0107dziesi\u0105t dwa lata, emeryt po trzydziestu latach pracy w zak\u0142adzie ceramicznym, przyszed\u0142 tu z w\u0119dk\u0105 i termosem kawy \u2014 tak jak co sobot\u0119 od czasu przej\u015bcia na emerytur\u0119. Wysoki, troch\u0119 przygarbiony, z du\u017cymi d\u0142o\u0144mi robotnika i twarz\u0105 pooran\u0105 zmarszczkami od s\u0142o\u0144ca. Nosi\u0142 t\u0119 sam\u0105 flanelow\u0105 koszul\u0119 w krat\u0119 od wiosny do p\u00f3\u017anej jesieni \u2014 \u017cona Halina m\u00f3wi\u0142a, \u017ce ta koszula jest starsza od ich ma\u0142\u017ce\u0144stwa, a ma\u0142\u017ce\u0144stwo trwa\u0142o ju\u017c trzydzie\u015bci siedem lat.<\/p>\n\n\n\n
Usiad\u0142 na swoim miejscu \u2014 g\u0142azie przy olszynie \u2014 roz\u0142o\u017cy\u0142 w\u0119dk\u0119 i nala\u0142 kawy. Pierwsze rzuty nie przynios\u0142y nic. Przy trzecim co\u015b zahaczy\u0142o tak mocno, \u017ce my\u015bla\u0142, \u017ce zaczepi\u0142 o korze\u0144. Szarpn\u0105\u0142, linka napi\u0119\u0142a si\u0119 jak struna, a potem poczu\u0142, \u017ce co\u015b idzie ku niemu \u2014 ci\u0119\u017ckiego, opieraj\u0105cego si\u0119, ale jednak.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy to wynurza\u0142o si\u0119 z wody, najpierw zobaczy\u0142 kszta\u0142t \u2014 nieregularny, ciemny, pokryty grub\u0105 warstw\u0105 mu\u0142u i glon\u00f3w. Wielko\u015bci sporej walizki, mo\u017ce troch\u0119 mniejszej. Odruchowo cofn\u0105\u0142 si\u0119 o krok, bo przez u\u0142amek sekundy pomy\u015bla\u0142 \u2014 nie, wola\u0142 nie my\u015ble\u0107, co pomy\u015bla\u0142. Potem wzi\u0105\u0142 kij, kt\u00f3ry zawsze mia\u0142 przy sobie do odpychania \u0142\u00f3dki, i zacz\u0105\u0142 ostro\u017cnie oczyszcza\u0107 powierzchni\u0119 tego czego\u015b.<\/p>\n\n\n\n
Pod mu\u0142em by\u0142o co\u015b twardego. Niejednolitego. Z jednej strony g\u0142adkiego, z drugiej jakby \u017cebrowanego. Kolor \u2014 tam gdzie mu\u0142u nie by\u0142o \u2014 przypomina\u0142 rdzawy br\u0105z, miejscami prawie czarny. Kszta\u0142t nie pasowa\u0142 do niczego, co Zbigniew widzia\u0142 w \u017cyciu: ani do narz\u0119dzia, ani do cz\u0119\u015bci maszyny, ani do czego\u015b, co mog\u0142o wpa\u015b\u0107 do stawu przez przypadek.<\/p>\n\n\n\n
Do brzegu zacz\u0119li schodzi\u0107 si\u0119 s\u0105siedzi. Pierwsza W\u0142adys\u0142awa spod czw\u00f3rki, kt\u00f3ra akurat wiesza\u0142a pranie i zobaczy\u0142a zbiegowisko. Za ni\u0105 Ryszard z naprzeciwka, potem m\u0142ody Marek z \u017con\u0105 i dzieckiem na r\u0119kach. Wszyscy stali i patrzyli. Kto\u015b powiedzia\u0142 \u201emo\u017ce jaki\u015b silnik?\u201d, kto\u015b inny \u201ealbo zbiornik z traktora\u201d. Ryszard schyli\u0142 si\u0119, dotkn\u0105\u0142 \u2014 i cofn\u0105\u0142 r\u0119k\u0119 szybciej ni\u017c Zbigniew przy wyci\u0105ganiu.<\/p>\n\n\n\n
\u201eJed\u017amy po W\u0142adka\u201d \u2014 powiedzia\u0142 Zbigniew. W\u0142adys\u0142aw K\u0119dzierski, osiemdziesi\u0105t jeden lat, najstarszy mieszkaniec wsi, pami\u0119taj\u0105cy czasy, kiedy staw by\u0142 dwa razy wi\u0119kszy i kiedy po wojnie znaleziono w nim rzeczy, o kt\u00f3rych do dzi\u015b si\u0119 nie m\u00f3wi g\u0142o\u015bno. Przyjecha\u0142 rowerem \u2014 tak, rowerem, bo twierdzi\u0142, \u017ce nogi ma lepsze ni\u017c niejeden czterdziestolatek. Stan\u0105\u0142, popatrzy\u0142 d\u0142ugo. Przykucn\u0105\u0142 z trudem, \u017ceby by\u0107 bli\u017cej. I wtedy powiedzia\u0142 to zdanie o osiemdziesi\u0119ciu latach.<\/p>\n\n\n\n
Kto\u015b zrobi\u0142 zdj\u0119cie i wrzuci\u0142 do grupy na Facebooku z podpisem: \u201eWie kto\u015b, co to jest? Wyci\u0105gni\u0119te ze stawu przy Le\u015bnej, Krasny Staw. Odpowied\u017a w pierwszym komentarzu jak si\u0119 dowiemy\u201d. W ci\u0105gu godziny post mia\u0142 ponad sto udost\u0119pnie\u0144. Pisali ludzie z s\u0105siednich wsi, z miasta, jeden pan z Lublina twierdzi\u0142, \u017ce wie, ale nie by\u0142 pewny. Kto\u015b przywo\u0142a\u0142 eksperta od historii lokalnej, kt\u00f3ry mia\u0142 przyjecha\u0107 nast\u0119pnego dnia \u2014 i w\u0142a\u015bnie wtedy, kiedy wszyscy czekali na jego opini\u0119, Zbigniew zajrza\u0142 pod sp\u00f3d znaleziska i zobaczy\u0142 co\u015b, czego wcze\u015bniej nie zauwa\u017cy\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Co to w\u0142a\u015bciwie by\u0142o?<\/h2>\n\n\n\n
Ekspert, kt\u00f3ry przyjecha\u0142 nast\u0119pnego dnia \u2014 Tomasz Wierzbicki, historyk i regionalista z pobliskiego muzeum \u2014 nie potrzebowa\u0142 d\u0142ugo. Obejrza\u0142 znalezisko ze wszystkich stron, poprosi\u0142 o wod\u0119 i szczotk\u0119, oczy\u015bci\u0142 fragment powierzchni i powiedzia\u0142 spokojnie: \u201eTo odwa\u017cnik. \u017beliwny odwa\u017cnik wagowy, prawdopodobnie z prze\u0142omu XIX i XX wieku. U\u017cywano ich w m\u0142ynach i sk\u0142adach zbo\u017cowych do wa\u017cenia work\u00f3w\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Cisza. Potem kto\u015b si\u0119 roze\u015bmia\u0142 \u2014 nie ze z\u0142o\u015bliwo\u015bci, ale z ulgi. W\u0142adek K\u0119dzierski pokiwa\u0142 g\u0142ow\u0105 i powiedzia\u0142: \u201eNo, teraz to sobie przypomn\u0119. Dziadek m\u00f3j m\u00f3wi\u0142, \u017ce tu przy stawie sta\u0142 kiedy\u015b m\u0142yn. Przed wojn\u0105 jeszcze. Niemcy rozebrali na ceg\u0142\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Odwa\u017cnik wa\u017cy\u0142 prawie dwadzie\u015bcia kilogram\u00f3w. By\u0142 wykonany z lanego \u017celiwa, z charakterystycznym uszkiem do zawieszenia na belce wagi \u2014 uszko by\u0142o u\u0142amane, co t\u0142umaczy\u0142o, dlaczego trafi\u0142 do wody. Numer odlany w metalu \u2014 \u201e20 funt\u00f3w\u201d \u2014 by\u0142 ledwo czytelny pod rdz\u0105, ale Wierzbicki odczyta\u0142 go bez problemu.<\/p>\n\n\n\n
\u201eTakie rzeczy zdarzaj\u0105 si\u0119 przy ka\u017cdym starym stawie\u201d \u2014 powiedzia\u0142 historyk. \u201eWoda pami\u0119ta wi\u0119cej ni\u017c ludzie. Obni\u017cenie poziomu wody po suszy to najlepsza wykopaliskowa okazja \u2014 i zupe\u0142nie bezp\u0142atna\u201d.<\/p>\n\n\n\n Odwa\u017cnik trafi\u0142 ostatecznie do wiejskiej \u015bwietlicy \u2014 Zbigniew przyni\u00f3s\u0142 go po wyczyszczeniu i zakonserwowaniu. Stoi teraz na p\u00f3\u0142ce przy wej\u015bciu, obok starych zdj\u0119\u0107 wsi i kroniki so\u0142eckiej. Obok tabliczka z dat\u0105 znalezienia i kr\u00f3tkim opisem.<\/p>\n\n\n\n W\u0142adek K\u0119dzierski siedzia\u0142 przy tym stole przez dwie godziny i opowiada\u0142 o m\u0142ynie, o dziadku, o tym jak wygl\u0105da\u0142a wie\u015b przed wojn\u0105. Kto\u015b nagrywa\u0142 telefonem. Kto\u015b inny p\u0142aka\u0142 cicho \u2014 okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jej pradziadek pracowa\u0142 w tym m\u0142ynie.<\/p>\n\n\n\n Zbigniew wr\u00f3ci\u0142 do w\u0119dkowania nast\u0119pnej soboty. Tym razem nic nie z\u0142owi\u0142 \u2014 ani ryby, ani historii. Ale termosa kawy wystarczy\u0142o na d\u0142u\u017cej, bo s\u0105siedzi przyszli sami i siedzieli z nim do wieczora.<\/p>\n\n\n\n \u201eNajlepsze w\u0119dkowanie w \u017cyciu\u201d \u2014 powiedzia\u0142 potem \u017conie Halinie. \u201eI jedyna ryba, kt\u00f3rej nie musia\u0142em wyrzuca\u0107 z powrotem\u201d.<\/p>\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zbigniew z Krasnego Stawu wyci\u0105gn\u0105\u0142 to z wiejskiego stawu w zwyk\u0142e sobotnie po\u0142udnie \u2014 i odskoczy\u0142by do ty\u0142u tak gwa\u0142townie, \u017ce o ma\u0142o \n [...]<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":856,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-858","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/858","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=858"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/858\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/856"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=858"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=858"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=858"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/truestory24.pl.ua\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pexels-photo-33001996.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nStaw, kt\u00f3ry pami\u0119ta<\/h2>\n\n\n\n