![\"\"](\"https:\/\/truestory24.pl.ua\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pexels-photo-30024085.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nCo\u015b, na co patrzyli wszyscy \u2014 ale czego nikt nie widzia\u0142<\/h2>\n\n\n\n
Kazimierz Dolny co roku przyci\u0105ga dziesi\u0105tki tysi\u0119cy turyst\u00f3w. Fotografuj\u0105 spichlerze, maluj\u0105 akwarele na rynku, jedz\u0105 s\u0142ynny chleb w kszta\u0142cie koguta. Przewodnicy oprowadzaj\u0105 grupy t\u0105 sam\u0105 tras\u0105 od lat. I w\u0142a\u015bnie dlatego nikt \u2014 dos\u0142ownie nikt \u2014 nie zwr\u00f3ci\u0142 uwagi na to, co Ryszard dostrzeg\u0142 zupe\u0142nie przez przypadek, bo akurat schyli\u0142 si\u0119, \u017ceby zawi\u0105za\u0107 but.<\/p>\n\n\n\n
Na bruku rynku, w miejscu, gdzie spotykaj\u0105 si\u0119 dwie stare linie kamieni, wida\u0107 wyra\u017any wz\u00f3r. Nie przypadkowy uk\u0142ad kostek \u2014 co\u015b geometrycznego, regularnego, wyra\u017anie innego ni\u017c reszta nawierzchni. Ryszard, kt\u00f3ry przez trzydzie\u015bci lat patrzy\u0142 na fundamenty, posadzki i stare mury, wiedzia\u0142 od razu, \u017ce to nie jest b\u0142\u0105d brukarski ani przypadkowe u\u0142o\u017cenie kamieni. To by\u0142o celowe.<\/p>\n\n\n\n
\u201eJakby kto\u015b co\u015b tu zaznaczy\u0142\u201d \u2014 powiedzia\u0142 do \u017cony. \u201eAlbo zakry\u0142.\u201d<\/p>\n\n\n\n Zofii historia od razu przypad\u0142a do gustu. Zacz\u0119\u0142a pyta\u0107 w pobliskiej kawiarni, potem w sklepie z pami\u0105tkami, w ko\u0144cu zagada\u0142a starszego pana siedz\u0105cego na \u0142awce przy fontannie. Pan Henryk, osiemdziesi\u0105t dwa lata, kazimierzanin od urodzenia, wys\u0142ucha\u0142 ich opowie\u015bci i kiwn\u0105\u0142 g\u0142ow\u0105 z min\u0105 kogo\u015b, kto nie jest specjalnie zdziwiony.<\/p>\n\n\n\n \u201eA, to tamto miejsce\u201d \u2014 powiedzia\u0142 spokojnie. \u201eM\u00f3j ojciec m\u00f3wi\u0142, \u017ce przed wojn\u0105 tam by\u0142 wej\u015bcie do piwnicy. Du\u017cej piwnicy. Kto j\u0105 zamurowa\u0142 i kiedy \u2014 tego ju\u017c nikt nie wie na pewno.\u201d<\/p>\n\n\n\n Ryszard zapyta\u0142, co mog\u0142o by\u0107 w tej piwnicy. Pan Henryk wzruszy\u0142 ramionami, ale w jego oczach by\u0142o co\u015b, co sugerowa\u0142o, \u017ce jednak ma jakie\u015b przypuszczenie. \u201eR\u00f3\u017cne rzeczy si\u0119 przechowywa\u0142o\u201d \u2014 odpowiedzia\u0142 po chwili. \u201eZw\u0142aszcza jak by\u0142y ci\u0119\u017ckie czasy.\u201d I na tym urwa\u0142, jakby powiedzia\u0142 ju\u017c wystarczaj\u0105co du\u017co.<\/p>\n\n\n\n Zofia nie spa\u0142a tej nocy. Le\u017ca\u0142a w pensjonacie i my\u015bla\u0142a o tym, co mog\u0142o by\u0107 zakopane pod rynkiem ma\u0142ego miasteczka, przez kt\u00f3re co roku przewija si\u0119 tyle tysi\u0119cy ludzi \u2014 i nikt, absolutnie nikt, nie zada\u0142 sobie trudu, \u017ceby si\u0119 zatrzyma\u0107 i popatrze\u0107 pod nogi.<\/p>\n\n\n\n Nast\u0119pnego dnia rano Ryszard poszed\u0142 do miejscowego muzeum. M\u0142oda pracownica, kt\u00f3ra go przyj\u0119\u0142a, wcale nie by\u0142a zdziwiona pytaniem \u2014 okaza\u0142o si\u0119, \u017ce temat piwnicy pod rynkiem pojawia si\u0119 co jaki\u015b czas, ale nigdy nie doczeka\u0142 si\u0119 porz\u0105dnego zbadania. Pokaza\u0142a mu kserokopi\u0119 przedwojennej mapy miasta. I rzeczywi\u015bcie \u2014 w miejscu, kt\u00f3re Ryszard wskaza\u0142 na podstawie w\u0142asnych obserwacji, zaznaczony by\u0142 prostok\u0105t z opisem: \u201esk\u0142ad miejski, podziemny\u201d.<\/p>\n\n\n\n Nikt nie wie, co dok\u0142adnie w nim trzymano. Historycy m\u00f3wi\u0105 ostro\u017cnie o zapasach \u017cywno\u015bci albo dokumentach miejskich. Miejscowi starsi ludzie m\u00f3wi\u0105 mniej ostro\u017cnie \u2014 o rzeczach warto\u015bciowych, kt\u00f3re w czasie wojny kto\u015b schowa\u0142, \u017ceby wr\u00f3g ich nie znalaz\u0142. Co si\u0119 z nimi sta\u0142o? Czy piwnica jest pusta, czy wci\u0105\u017c co\u015b w niej le\u017cy? Bada\u0144 do tej pory nie przeprowadzono, bo nikt nie mia\u0142 wystarczaj\u0105co du\u017co determinacji ani pieni\u0119dzy, \u017ceby zaj\u0105\u0107 si\u0119 tematem powa\u017cnie.<\/p>\n\n\n\n Ryszard wr\u00f3ci\u0142 do Wielunia w niedziel\u0119 wieczorem. Przy kolacji powiedzia\u0142 c\u00f3rce, kt\u00f3ra przyjecha\u0142a z wnukami, \u017ce wakacje w Polsce potrafi\u0105 zaskoczy\u0107. \u201eMy\u015blisz, \u017ce znasz jakie\u015b miejsce, bo by\u0142e\u015b tam sto razy\u201d \u2014 powiedzia\u0142, kroj\u0105c chleb. \u201eA potem si\u0119 schylasz, \u017ceby zawi\u0105za\u0107 buta, i okazuje si\u0119, \u017ce przez te sto razy nie widzia\u0142e\u015b nic.\u201d<\/p>\n\n\n\n Zofia doda\u0142a, \u017ce ju\u017c napisa\u0142a do urz\u0119du miasta z zapytaniem, czy kto\u015b planuje zbada\u0107 to miejsce. Odpowiedzi jeszcze nie ma. Ale pan Henryk z \u0142awki przy fontannie \u2014 ten osiemdziesi\u0119cioletni kazimierzanin, kt\u00f3ry wiedzia\u0142 o piwnicy od ojca \u2014 powiedzia\u0142 im na po\u017cegnanie jedno zdanie, kt\u00f3re Ryszard do tej pory ma w g\u0142owie: \u201eJak si\u0119 cz\u0142owiek \u015bpieszy, to nie widzi. A jak nie widzi, to my\u015bli, \u017ce nic nie ma.\u201d<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego tury\u015bci przyje\u017cd\u017cali tu latami i wychodzili z poczuciem, \u017ce widzieli wszystko. \u017baden z nich nie zawi\u0105zywa\u0142 buta w odpowiednim miejscu.<\/p>\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ryszard Klemba z Wielunia nie jest cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry \u0142atwo wpada w zachwyt. Pi\u0119\u0107dziesi\u0105t siedem lat, trzydzie\u015bci z nich w budowlance, widzia\u0142 w \u017cyciu \n [...]<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":607,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-609","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/609","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=609"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/609\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/607"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=609"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=609"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=609"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/truestory24.pl.ua\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pexels-photo-9630194.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nStara mapa i pewien emeryt, kt\u00f3ry wiedzia\u0142 za du\u017co<\/h2>\n\n\n\n
Co tak naprawd\u0119 kryje si\u0119 pod brukowanym rynkiem<\/h2>\n\n\n\n