![\"\"](\"https:\/\/truestory24.pl.ua\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pexels-photo-34423697.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nKurtk\u0119 ojca Zofia odk\u0142ada\u0142a od samego pocz\u0105tku. Wisia\u0142a w sieni na tym samym gwo\u017adziu od co najmniej trzydziestu lat \u2014 ciemnozielona, gruba, z ko\u0142nierzem obitym sztucznym futrem. Ojciec wk\u0142ada\u0142 j\u0105 do pracy w warsztacie, do ogrodu, na targ. Zofia pami\u0119ta\u0142a ten zapach: olej maszynowy i papierosy. Nie mog\u0142a jej wyrzuci\u0107. Nie potrafi\u0142a te\u017c patrze\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Tego wieczoru wzi\u0119\u0142a j\u0105 w ko\u0144cu do r\u0105k, \u017ceby z\u0142o\u017cy\u0107 do torby dla Caritasu. Ale co\u015b zatrzyma\u0142o jej d\u0142onie. Podszewka w okolicach lewej kieszeni by\u0142a dziwnie sztywna. Zofia zmru\u017cy\u0142a oczy, przekrzywi\u0142a g\u0142ow\u0119. Poczu\u0142a co\u015b twardego \u2014 prostok\u0105tnego, mo\u017ce wielko\u015bci po\u0142owy d\u0142oni. Zszycie by\u0142o grube, nier\u00f3wne, zrobione na pewno nie przez matk\u0119, kt\u00f3ra szy\u0142a drobno i starannie. To by\u0142 w\u0119ze\u0142 ojca. Taki sam, jakim zawi\u0105zywa\u0142 sznur do pomidor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
No\u017cyczki znalaz\u0142a w kredensie. Ci\u0119\u0142a powoli, jakby ba\u0142a si\u0119, \u017ce co\u015b p\u0119knie. Z podszewki wypad\u0142o na st\u00f3\u0142 co\u015b cienkiego i twardego zarazem \u2014 ma\u0142a ksi\u0105\u017ceczka w p\u0142\u00f3ciennej ok\u0142adce, tak wyblak\u0142ej, \u017ce kolor by\u0142 ju\u017c nie do okre\u015blenia. Zofia dotkn\u0119\u0142a jej czubkami palc\u00f3w. Ok\u0142adka by\u0142a lekko wypaczona, jakby kiedy\u015b zmok\u0142a i wysch\u0142a. Na grzbiecie nic. Na froncie \u2014 nic. Otworzy\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsza strona. Pismo odr\u0119czne, atramentem, drobne i pochylone w lewo. Nie pismo ojca. Ojciec pisa\u0142 drukowanymi literami, zawsze, odk\u0105d Zofia pami\u0119ta\u0142a. To by\u0142y litery kogo\u015b innego \u2014 u\u0142o\u017cone ciasno, z ozdobnymi p\u0119tlami przy \u201eg\u201d i \u201ef\u201d, jakich si\u0119 ju\u017c teraz nie uczy. Data w prawym g\u00f3rnym rogu: marzec 1963. Zofia mia\u0142a wtedy dwa lata. Ojciec \u2014 dwadzie\u015bcia sze\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsze s\u0142owa brzmia\u0142y: \u201eJe\u017celi to czytasz, to znaczy, \u017ce ju\u017c mnie nie ma i \u017ce Henryk zdecydowa\u0142 si\u0119 w ko\u0144cu powiedzie\u0107 prawd\u0119\u201d. Zofia od\u0142o\u017cy\u0142a ksi\u0105\u017ceczk\u0119. Wsta\u0142a. Nala\u0142a sobie wody. Wypi\u0142a duszkiem. Usiad\u0142a z powrotem.<\/p>\n\n\n\n
Henryk. Tak mia\u0142 na imi\u0119 jej ojciec.<\/p>\n\n\n\n
Tajemnica zaszyta w podszewce<\/h2>\n\n\n\n
Zofia czyta\u0142a przez dwie godziny, nie ruszaj\u0105c si\u0119 z miejsca. Deszcz przesta\u0142 b\u0119bni\u0107 w parapet, ale ona tego nie s\u0142ysza\u0142a. Ksi\u0105\u017ceczka mia\u0142a czterdzie\u015bci trzy strony zapisane po obu stronach. Nie by\u0142 to dziennik \u2014 raczej co\u015b w rodzaju listu, kt\u00f3ry nigdy nie mia\u0142 by\u0107 listem. Pisa\u0142 go m\u0119\u017cczyzna o imieniu Tadeusz.<\/p>\n\n\n\n
Z tego, co Zofia zdo\u0142a\u0142a z\u0142o\u017cy\u0107 do kupy tamtego wieczoru: Tadeusz by\u0142 starszym bratem jej ojca. Bratem, o kt\u00f3rym Zofia nigdy, przenigdy w \u017cyciu nie s\u0142ysza\u0142a ani s\u0142owa. Nie by\u0142o po nim \u017cadnego zdj\u0119cia w albumach, \u017cadnej wzmianki przy rodzinnym stole, \u017cadnego grobu na cmentarzu, kt\u00f3ry zna\u0142a. Jakby nie istnia\u0142.<\/p>\n\n\n\n
A jednak istnia\u0142. I pisa\u0142 do brata \u2014 do jej ojca \u2014 ze spokojem kogo\u015b, kto nie ma ju\u017c nic do stracenia. Opisywa\u0142 lata pi\u0119\u0107dziesi\u0105te. Opisywa\u0142 co\u015b, co zdarzy\u0142o si\u0119 mi\u0119dzy nimi, gdy obaj byli jeszcze bardzo m\u0142odzi. Co\u015b, za co \u2014 jak wynika\u0142o z lektury \u2014 jeden z braci zap\u0142aci\u0142 bardzo wysok\u0105 cen\u0119, a drugi przez ca\u0142e \u017cycie nosi\u0142 to w \u015brodku, zaszyte jak ten notes w podszewce kurtki.<\/p>\n\n\n\n
Zofia zadzwoni\u0142a do siostry o wp\u00f3\u0142 do dwunastej w nocy. Ela odebra\u0142a po trzecim sygnale, zaspana i przestraszona. \u201eCo si\u0119 sta\u0142o? Wypadek?\u201d \u2014 \u201eNie\u201d \u2014 powiedzia\u0142a Zofia. \u2014 \u201eMieli\u015bmy stryja. Tata mia\u0142 brata. Nazywa\u0142 si\u0119 Tadeusz\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Po drugiej stronie s\u0142uchawki d\u0142uga cisza.<\/p>\n\n\n\n Tadeusz \u2014 jak wynika\u0142o z zapisk\u00f3w \u2014 wyjecha\u0142 z \u0141om\u017cy w 1956 roku. Nie z w\u0142asnej woli. By\u0142 zamieszany w sprawy, o kt\u00f3rych w tamtych czasach lepiej by\u0142o nie m\u00f3wi\u0107 g\u0142o\u015bno: nale\u017ca\u0142 do grupy m\u0142odych ludzi kolportuj\u0105cych nielegalne pisma. Kto\u015b doni\u00f3s\u0142. Ojciec Zofii, Henryk, wiedzia\u0142 wcze\u015bniej \u2014 i nie ostrzeg\u0142 brata na czas. Nie z tch\u00f3rzostwa, jak pisa\u0142 Tadeusz \u2014 z bezsilno\u015bci, ze strachu o w\u0142asn\u0105 rodzin\u0119, o \u017con\u0119 w ci\u0105\u017cy. \u201eNie wini\u0119 ci\u0119\u201d \u2014 napisa\u0142. \u2014 \u201eNapisa\u0142em to tylko po to, \u017ceby\u015b wiedzia\u0142, \u017ce wiem. I \u017ceby\u015b \u017cy\u0142 z tym tak samo jak ja\u201d.<\/p>\n\n\n\n Tadeusz wyjecha\u0142 na zach\u00f3d. \u015alad si\u0119 urwa\u0142 gdzie\u015b w okolicach 1970 roku.<\/p>\n\n\n\n Zofia i Ela sp\u0119dzi\u0142y kolejne tygodnie na poszukiwaniach. Napisa\u0142y do archiwum IPN. Przejrza\u0142y stare ksi\u0119gi parafialne. Przez przypadek \u2014 przez c\u00f3rk\u0119 znajomej siostry, kt\u00f3ra mieszka pod Hamburgiem \u2014 trafi\u0142y na \u015blad. Tadeusz zmar\u0142 w Niemczech w 1987 roku. Mia\u0142 \u017con\u0119, dwoje dzieci. Jego syn, Krzysztof, mieszka dzi\u015b w Bremie. Ma sze\u015b\u0107dziesi\u0105t jeden lat i \u2014 jak si\u0119 okaza\u0142o \u2014 od dziecka wiedzia\u0142, \u017ce gdzie\u015b w Polsce ma rodzin\u0119, z kt\u00f3r\u0105 ojciec zerwa\u0142 kontakt. Nigdy nie szuka\u0142, bo nie wiedzia\u0142, od czego zacz\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n Pierwszy telefon mi\u0119dzy Zofi\u0105 a Krzysztofem trwa\u0142 prawie dwie godziny. M\u00f3wili po polsku \u2014 Krzysztof nauczy\u0142 si\u0119 od ojca, kt\u00f3ry do ko\u0144ca \u017cycia rozmawia\u0142 w domu w ojczystym j\u0119zyku. \u201eOn nigdy nie zapomnia\u0142\u201d \u2014 powiedzia\u0142 Krzysztof. \u2014 \u201eAle nigdy te\u017c nie wr\u00f3ci\u0142. My\u015bl\u0119, \u017ce po prostu nie umia\u0142\u201d.<\/p>\n\n\n\n Notes le\u017cy teraz na kredensie Zofii, obok zdj\u0119cia ojca. Kurtk\u0119 odda\u0142a do Caritasu \u2014 ale dopiero po tym, jak jeszcze raz dok\u0142adnie sprawdzi\u0142a ka\u017cd\u0105 kiesze\u0144, ka\u017cdy szew. Nic wi\u0119cej nie znalaz\u0142a. Chyba \u017ce liczy\u0107 jedn\u0105 rzecz, kt\u00f3rej wcze\u015bniej nie zauwa\u017cy\u0142a: na metce w ko\u0142nierzu, drobnym d\u0142ugopisem, kto\u015b napisa\u0142 imi\u0119. Nie \u201eHenryk\u201d. Napisano tam \u201eTadek\u201d.<\/p>\n\n\n\n Kurtka nale\u017ca\u0142a do brata. Ojciec nosi\u0142 j\u0105 przez trzydzie\u015bci lat i nigdy nikomu nie powiedzia\u0142 dlaczego.<\/p>\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"My\u015bla\u0142a, \u017ce zna ten dom na wylot \u2014 ka\u017cdy k\u0105t, ka\u017cdy zapach, ka\u017cde skrzypni\u0119cie pod\u0142ogi. \ud83d\udc94 Zofia z \u0141om\u017cy porz\u0105dkowa\u0142a rzeczy po ojcu \n [...]<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":1167,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1170","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1170"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1170\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1167"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/truestory24.pl.ua\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pexels-photo-34833444.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nCo by\u0142o w notesie i co z tym zrobi\u0142y<\/h2>\n\n\n\n