![\"\"](\"https:\/\/truestory24.pl.ua\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pexels-photo-6129040.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nHenryk mia\u0142 na sobie wyci\u0105gni\u0119t\u0105 bluz\u0119 w krat\u0119, stare spodnie od dresu i gumowe buty. Na r\u0119kach \u2014 \u017cadnych r\u0119kawic, bo \u201epo co, cz\u0142owiek nie jest z cukru\u201d. Tak m\u00f3wi\u0142 zawsze. \u0141opata wchodzi\u0142a w ziemi\u0119 miarowo, grudki gliny przewraca\u0142y si\u0119 na bok, d\u017cd\u017cownice ucieka\u0142y przed \u015bwiat\u0142em.<\/p>\n\n\n\n
I wtedy co\u015b go uk\u0142u\u0142o w nadgarstek.<\/p>\n\n\n\n
Spojrza\u0142. Na sk\u00f3rze siedzia\u0142 owad \u2014 ciemnobr\u0105zowy, p\u0142aski, mniej wi\u0119cej wielko\u015bci pestki wi\u015bni. Sze\u015b\u0107 n\u00f3g, twardawa skorupka, prawie bez g\u0142owy widocznej go\u0142ym okiem. Henryk strz\u0105sn\u0105\u0142 go na ziemi\u0119 i wr\u00f3ci\u0142 do kopania. \u201eJaki\u015b robak\u201d \u2014 pomy\u015bla\u0142 i wzruszy\u0142 ramionami.<\/p>\n\n\n\n
Po po\u0142udniu nadgarstek zacz\u0105\u0142 piec. Potem zaczerwieni\u0142 si\u0119. Wieczorem Henryk zauwa\u017cy\u0142, \u017ce sk\u00f3ra wok\u00f3\u0142 uk\u0142ucia jest opuchni\u0119ta, a piek\u0105cy b\u00f3l rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c przedramienia. \u017bona Irena \u2014 praktyczna kobieta, piel\u0119gniarka na emeryturze \u2014 obejrza\u0142a r\u0119k\u0119, zmru\u017cy\u0142a oczy i bez s\u0142owa si\u0119gn\u0119\u0142a po klucze od samochodu.<\/p>\n\n\n\n
Na izbie przyj\u0119\u0107 w Wieluniu m\u0142ody lekarz dy\u017curny wys\u0142ucha\u0142 Henryka, obejrza\u0142 r\u0119k\u0119, a potem zapyta\u0142 spokojnie: \u201eCzy pami\u0119ta pan, jak wygl\u0105da\u0142 ten owad? Czy by\u0142 p\u0142aski, br\u0105zowy, z jakby tarczk\u0105 na grzbiecie?\u201d Henryk kiwn\u0105\u0142 g\u0142ow\u0105. Lekarz od\u0142o\u017cy\u0142 d\u0142ugopis i powiedzia\u0142: \u201eTo by\u0142 b\u0105kowiec. Popularnie zwany stonk\u0105 wierzbow\u0105 albo zielonk\u0105 \u2014 ale ten gatunek to co innego. Prosz\u0119 pos\u0142ucha\u0107, co teraz powiem\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Irena chwyci\u0142a m\u0119\u017ca za zdrow\u0105 r\u0119k\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Bo owad, kt\u00f3rego Henryk strz\u0105sn\u0105\u0142 z nadgarstka jak niegro\u017anego robaka, to jeden z kilku gatunk\u00f3w \u017cerdzianki lub biegacza z rodziny chrz\u0105szczy, kt\u00f3re w ostatnich latach coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 w polskich ogrodach, na dzia\u0142kach i przy p\u0142otach \u2014 a kt\u00f3rych ugryzienie lub kontakt ze sk\u00f3r\u0105 mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 siln\u0105 reakcj\u0119 alergiczn\u0105, obrz\u0119k i w niekt\u00f3rych przypadkach powa\u017cniejsze powik\u0142ania wymagaj\u0105ce leczenia. \ud83d\ude33 Henryk trafi\u0142 akurat na okaz, kt\u00f3ry zostawi\u0142 na jego sk\u00f3rze substancj\u0119 dra\u017cni\u0105c\u0105 \u2014 co\u015b, czego sam nie wiedzia\u0142, \u017ce mo\u017ce mu zrobi\u0107 krzywd\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Ma\u0142y owad, du\u017cy k\u0142opot \u2014 czego nie wiemy o swoim ogrodzie<\/h2>\n\n\n\n
Lekarze i entomolodzy od kilku lat bij\u0105 na alarm: Polacy wci\u0105\u017c nie rozpoznaj\u0105 owad\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 niebezpieczne. Nie chodzi tu o egzotyczne stworzenia przywiezione z tropik\u00f3w \u2014 chodzi o gatunki, kt\u00f3re \u017cyj\u0105 tu\u017c obok nas, pod kamieniami przy \u015bcie\u017cce, w p\u0119kni\u0119ciach murku, w wilgotnej ziemi pod rabat\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Najbardziej niedoceniany jest chrz\u0105szcz z rodziny biegaczowatych \u2014 du\u017cy, ciemnobr\u0105zowy lub czarnozielony, o twardej, b\u0142yszcz\u0105cej skorupce. Wygl\u0105da jak zwyk\u0142y \u017cuk. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi albo go zignoruje, albo podniesie go\u0142\u0105 r\u0119k\u0105. Tymczasem te owady potrafi\u0105 wydziela\u0107 substancje dra\u017cni\u0105ce sk\u00f3r\u0119 i b\u0142ony \u015bluzowe, a ich ugryzienie \u2014 bo owad potrafi ugry\u017a\u0107 naprawd\u0119 bole\u015bnie \u2014 mo\u017ce u os\u00f3b wra\u017cliwych wywo\u0142a\u0107 reakcj\u0119, kt\u00f3ra wymaga interwencji lekarskiej.<\/p>\n\n\n\n
Drugi gatunek, o kt\u00f3rym m\u00f3wi si\u0119 coraz g\u0142o\u015bniej, to \u017cerdzianka \u2014 d\u0142ugow\u0105sa, niepozorna, cz\u0119sto mylona z patyczakiem albo zwyk\u0142ym robakiem. Jej larwy dr\u0105\u017c\u0105 drewno drzew owocowych i ozdobnych, ale doros\u0142y owad potrafi ugry\u017a\u0107 cz\u0142owieka, gdy poczuje si\u0119 zagro\u017cony. B\u00f3l jest nag\u0142y, ostry i zaskakuj\u0105cy \u2014 bo nikt si\u0119 nie spodziewa, \u017ce tak ma\u0142a istota mo\u017ce da\u0107 tak mocno w ko\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Trzeci owad, kt\u00f3ry w ostatnich sezonach pojawia si\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej na polskich dzia\u0142kach, to b\u0105kowiec topolowy \u2014 p\u0142aski, ciemny, szybki. \u017beruje na korze drzew, ale ch\u0119tnie siada te\u017c na ludzkich r\u0119kach i ramionach. Nie jest agresywny z natury, ale gdy go przypadkowo przyci\u015bniemy lub strz\u0105\u015bniemy w panice, reaguje b\u0142yskawicznie.<\/p>\n\n\n\n Henryk sp\u0119dzi\u0142 na izbie przyj\u0119\u0107 dwie godziny. Dosta\u0142 lek przeciwhistaminowy, \u015brodek \u0142agodz\u0105cy obrz\u0119k i wyra\u017an\u0105 instrukcj\u0119: przez kilka dni obserwowa\u0107 r\u0119k\u0119, nie drapa\u0107, wr\u00f3ci\u0107, je\u015bli pojawi si\u0119 gor\u0105czka lub powi\u0119ksz\u0105 si\u0119 w\u0119z\u0142y ch\u0142onne. Wyszed\u0142 o w\u0142asnych si\u0142ach, troch\u0119 zawstydzony, \u017ce taki \u201ema\u0142y robak\u201d narobi\u0142 tyle zamieszania.<\/p>\n\n\n\n \u201eNie wstyd\u017a si\u0119\u201d \u2014 powiedzia\u0142 mu lekarz na odchodne. \u201ePo\u0142owa moich pacjent\u00f3w nie wie, \u017ce w og\u00f3le istniej\u0105 takie owady. I w\u0142a\u015bnie dlatego trafiaj\u0105 tutaj\u201d.<\/p>\n\n\n\n Irena zapami\u0119ta\u0142a ka\u017cde s\u0142owo. Nast\u0119pnego dnia rano kupi\u0142a m\u0119\u017cowi porz\u0105dne r\u0119kawice ogrodowe i ma\u0142\u0105 lup\u0119 \u2014 \u017ceby nast\u0119pnym razem, zanim strz\u0105\u015bnie cokolwiek z r\u0119ki, najpierw spojrza\u0142.<\/p>\n\n\n\n Specjali\u015bci podkre\u015blaj\u0105 kilka zasad, kt\u00f3re warto zna\u0107 przed ka\u017cdym wyj\u015bciem do ogrodu lub na dzia\u0142k\u0119. Po pierwsze: nie podno\u015b go\u0142\u0105 r\u0119k\u0105 owad\u00f3w, kt\u00f3rych nie rozpoznajesz \u2014 szczeg\u00f3lnie tych p\u0142askich, ciemnych, z tward\u0105 skorupk\u0105. Po drugie: je\u015bli po kontakcie z owadem sk\u00f3ra zaczyna piec, czerwienie\u0107 lub puchn\u0105\u0107 \u2014 nie czekaj do rana, tylko zadzwo\u0144 po porad\u0119. Po trzecie: r\u0119kawice ogrodowe to nie fanaberia, to ochrona, szczeg\u00f3lnie przy pracy w wilgotnej, ciemnej ziemi, gdzie owady lubi\u0105 si\u0119 ukrywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n I po czwarte \u2014 mo\u017ce najwa\u017cniejsze: je\u015bli widzisz co\u015b niepozornego, co siedzi nieruchomo na sk\u00f3rze i wygl\u0105da jak nic \u2014 w\u0142a\u015bnie wtedy zachowaj ostro\u017cno\u015b\u0107. Bo to, co wygl\u0105da jak nic, czasem potrafi namiesza\u0107 w ca\u0142ym twoim dniu. A nawet w ca\u0142ym tygodniu.<\/p>\n\n\n\n Henryk wr\u00f3ci\u0142 do ogrodu po czterech dniach. \u017bywop\u0142ot czeka\u0142, rabata czeka\u0142a, s\u0105siadka W\u0142adys\u0142awa nadal wiesza\u0142a pranie i nadal co\u015b nuci\u0142a. Wszystko wygl\u0105da\u0142o tak samo jak tamtego ranka. Tylko Henryk wygl\u0105da\u0142 inaczej \u2014 mia\u0142 na r\u0119kach grube, sk\u00f3rzane r\u0119kawice. I za ka\u017cdym razem, gdy co\u015b poruszy\u0142o si\u0119 w ziemi, zatrzymywa\u0142 si\u0119 i patrzy\u0142, zanim zrobi\u0142 cokolwiek dalej.<\/p>\n\n\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Henryk z Wielunia znalaz\u0142 go na r\u0119ce podczas pracy w ogrodzie \u2014 ma\u0142y, niepozorny, prawie niewidoczny. \ud83d\ude33 Zignorowa\u0142 go jak ka\u017cdego innego robaka, \n [...]<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":1111,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1114","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1114"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1114\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truestory24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/truestory24.pl.ua\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/pexels-photo-7782975.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nCo zrobi\u0107, gdy owad ci\u0119 ugryzie lub zostawi \u015blad na sk\u00f3rze?<\/h2>\n\n\n\n